و از آنجا كه غالبا ديده‌ايم قرآن ، بحثهاى مربوط به توحيد و مبارزه با شرك را با مسائل مربوط به معاد و دادگاه بزرگ قيامت مىآميزد ، در اينجا نيز بعد از گفتارى كه در آيات قبل در زمينه شرك و توحيد گذشت ، به سراغ معاد مىرود و به پاسخ قسمتى از ايرادات مشركان پرداخته ، نخست مىگويد : « خداوند غيب آسمانها و زمين را مىداند » ( * ( وَلِلَّه غَيْبُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) * ) . گويا اين پاسخى است به ايرادى كه منكران معاد جسمانى داشته‌اند و مىگفتند هنگامى كه ما مرديم و ذرات خاك مادر هر گوشه اى پراكنده شد ، چه كسى از آنها آگاهى دارد كه جمعآوريشان كند ؟ به علاوه به فرض كه ذرات آنها جمع آورى شود و به حيات باز گردند چه كسى است كه از اعمال آنها كه بدست فراموشى سپرده شده است آگاه باشد و پرونده آنها را مورد رسيدگى قرار دهد ؟ ! آيه فوق در يك جمله اين سؤال را در همه ابعادش پاسخ مىگويد كه خدا غيب همه آسمانها و زمين را مىداند ، او همه جا هميشه حاضر است ، بنا بر اين اصولا غيب و پنهانى براى او مفهوم ندارد ، همه چيز براى او شهود است و اين تعبيرات مختلف با مقايسه به وجود ما است و هماهنگ با منطق ما : سپس اضافه مىكند : « امر قيامت بقدرى آسان است درست همانند يك چشم بر هم زدن و يا از آن هم نزديكتر » ! ( * ( وَما أَمْرُ السَّاعَةِ إِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ ) * ) ( 1 ) . و اين در واقع اشاره به ايراد ديگرى از منكران معاد است كه مىگفتند : چه كسى توانايى بر اين كار دارد ، اين كار كار فوق العاده مشكلى است ، قرآن

--> ( 1 ) لمح ( بر وزن مسح ) در اصل به معنى درخشيدن برق است سپس به معنى نگاه سريع آمده است ، ضمنا بايد توجه داشت كه « او » در اينجا به معنى « بل » است .